१. चन्द्रमा मिसन: आर्टेमिस २ को अन्तिम तयारी

अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी NASA ले चन्द्रमाको वरिपरि मानवसहितको उडान भर्ने ‘आर्टेमिस २’ (Artemis II) मिसनको अन्तिम चरणको ‘वेट ड्रेस रिहर्सल’ सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ। फागुन ८ गते (फेब्रुअरी १९) सम्पन्न यस परीक्षणले रकेटको इन्धन प्रणाली र काउन्टडाउन प्रक्रियामा रहेका सबै प्राविधिक चुनौतीहरू समाधान भएको पुष्टि गरेको छ। यदि सबै ठीक रहेमा, मार्च २०२६ को पहिलो साता चार अन्तरिक्ष यात्रीहरू चन्द्रमाको यात्रामा निस्कने छन्।

२. अन्तरिक्ष स्टेशनमा नयाँ टोली: Crew-12

फेब्रुअरी १३ मा SpaceX को रकेटमार्फत चार जना नयाँ अन्तरिक्ष यात्रीहरू (जेस्सिका मेयर, ज्याक ह्याथवे, सोफी एडेनोट र एन्ड्रे फेद्याएभ) अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (ISS) पुगेका छन्। उनीहरूले आगामी ९ महिनासम्म त्यहाँ बसेर ‘ज्यानस बेस’ न्यानोमेटेरियल्स र थुप्रै जीव-वैज्ञानिक अनुसन्धानहरू गर्नेछन्, जसले पृथ्वीमा क्यान्सर उपचार र कार्बन डाइअक्साइड नियन्त्रणमा मद्दत पुर्याउनेछ।

३. नेपालमा डिजिटल रूपान्तरणका लागि ५० मिलियन डलर

विश्व बैंकले नेपालको डिजिटल पूर्वाधार विकास र सरकारी सेवाहरूको डिजिटलाइजेसनका लागि ५० मिलियन डलर (करिब ६ अर्ब ६५ करोड नेपाली रुपैयाँ) को बजेट स्वीकृत गरेको छ। यस अन्तर्गत ‘एकीकृत नागरिक सेवा पोर्टल’, ‘डिजिटल लकर’ र ‘डिजिटल वालेट’ जस्ता प्लेटफर्महरू निर्माण गरिनेछ, जसले सरकारी सेवालाई पारदर्शी र छिटो बनाउनेछ।

४. काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा AI कन्क्लेभ २०२६

काठमाडौँ विश्वविद्यालय (KU) को धुलिखेल परिसरमा AI Conclave 2026 सम्पन्न भएको छ। तीन दिनसम्म चलेको यस कार्यक्रममा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) का विज्ञहरूले नेपालमा AI को प्रयोग, सुरक्षा जोखिम र भविष्यको रोजगारीबारे कार्यपत्रहरू प्रस्तुत गरेका थिए। नेपाली स्टार्टअप ‘टिन टिन’ (Ting Ting) ले कतारमा भएको ‘वेब समिट २०२६’ मा स्वदेशी AI इन्जिन प्रदर्शन गरेर चर्चा बटुलेको छ।

५. महिला र बालिकाको विज्ञानमा सहभागिता दिवस

फेब्रुअरी ११ (माघ २९) मा ‘अन्तर्राष्ट्रिय महिला र बालिकाको विज्ञानमा सहभागिता दिवस’ मनाइयो। यस अवसरमा नेपालका विभिन्न शिक्षण संस्थाहरूमा STEM (विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ र गणित) क्षेत्रमा महिलाहरूको पहुँच बढाउनुपर्ने विषयमा छलफल र विशेष कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका थिए।

विशेष जानकारी: नासाले आर्टेमिस २ मिसनमार्फत ५० वर्षपछि पुनः मानवलाई चन्द्रमाको नजिक पुर्याउने लक्ष्य राखेको छ, जसले पछि चन्द्रमामा स्थायी बस्ती बसाल्ने जग तयार गर्नेछ।